Pojemność płuc

Spirometria jest badaniem polegającym na pomiarze objętości i pojemności płuc. Do przeprowadzenia badania korzysta się z urządzenia nazywanego spirometrem. Dzięki spirometrii można określić, czy płuca pracują prawidłowo, a organizm otrzymuje wystarczającą ilość tlenu. Badanie to ma swoje zastosowanie w diagnostyce chorób układu oddechowego, w tym w wykrywaniu astmy, która co roku dotyka coraz większą liczbę osób. Spirometrię przeprowadza się w przypadku pojawienia się niepokojących objawów, a także aby ocenić wydolność płuc.

Na czym polega spirometria?

Badanie spirometryczne płuc mierzy wdychane oraz wydychane powietrze, a także tempo wymiany powietrza. Przed przeprowadzeniem badania należy wziąć kilka głębszych wdechów, a następnie wdmuchać cały zapas powietrza przez ustnik spirometru połączony rurką z urządzeniem dokonującym odczytu. Wdmuchiwanie powietrza powinno trwać przynajmniej 6 sekund. Kolejne ruchy oddechowe wykonywane są zgodnie z zaleceniami osoby wykonującej badanie. Podczas badania pacjent niekiedy ma na nosie miękki klips, dzięki czemu powietrze nie ucieka przez otwory nosowe. Aby wyniki pomiaru były wiarygodne, zaleca się przeprowadzenie badania co najmniej trzy razy. Ze względu na fakt, że prawidłowe wykonanie spirometrii wymaga współpracy badanego, badanie dzieci poniżej 6. roku życia nie jest zwykle praktykowane. Badania nie przeprowadza się także u osób po utracie przytomności lub po zażyciu silnego środka uspokajającego. W przypadku małych dzieci i nieprzytomnych osób stosuje się inne metody badania płuc. W czasie spirometrii na monitorze spirografu wyświetlają się wartości badanych parametrów.

Wyniki spirometrii

Parametry mierzone podczas spirometrii:

• VC – pojemność życiowa, czyli maksymalna ilość powietrza, jaką wydmuchujemy wraz z wydechem;
• FEV1 - natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa – maksymalna objętość powietrza wypuszczanego w pierwszej sekundzie wydechu;
• FVC - natężona pojemność życiowa – największa objętość powietrza, jaką możemy wydmuchać podczas maksymalnego wydechu;
• IC – pojemność wdechowa - maksymalna ilość wdychanego powietrza;
• TV – objętość oddechowa – ilość powietrza wdychanego i wydychanego;
• ERV – wydechowa objętość zapasowa – objętość powietrza pozostającego w płucach po normalnym wydechu;
• IRV – wdechowa objętość zapasowa.

Oddychanie a astma

Objawy astmy związane są z problemami z oddychaniem. Należą do nich: spłycenie oddechu, świszczący oddech, kaszel i ból oraz ucisk w klatce piersiowej. Astma powoduje, że drogi oddechowe się zwężają, co przeszkadza w normalnym wdychaniu i wydychaniu powietrza. Zwężenie oskrzeli następuje w wyniku stanu zapalnego, skurczu lub nadwrażliwości. Leczenie astmy wymaga przyjmowania leków przeciwzapalnych i zmniejszających skurcz oskrzeli. Zazwyczaj występują one w formie inhalatorów.

Spirometria jest niezwykle ważnym badaniem płuc, pozwalającym wykryć trudności z oddychaniem, które powoduje astma. Złe wyniki spirometrii są wskazaniem do przeprowadzenia kolejnych badań.

Bibliografia

Osiadło G., Badania czynnościowe w diagnostyce układu oddechowego, AWF Katowice, Katowice 2002, ISBN 83-87478-46-6
Lubiński W., Zielonka M. T., Gutowski P., Badanie spirometryczne. Zasady wykonywania i interpretacji, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-13-4
Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999,  ISBN 83-85842-04-7
Droszcz W. Astma, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-8-32-004009-8