Rodzaje i przebieg choroby

Astma może przebiegać w różnoraki sposób. U dzieci choroba pierwsze objawy daje często podczas zakażenia wirusowego układu oddechowego. W czasie infekcji pojawia się charakterystyczny świszczący oddech, wtedy też najczęściej dochodzi do rozpoznania astmy.

Z kolei u dorosłych astma ma zazwyczaj podłoże niealergiczne. Objawy astmy mogą męczyć nas przez wiele lat, aby potem ustąpić. Zdarza się, że osoby, u których w dzieciństwie rozpoznano objawy astmy, w wieku dorosłym przestają się na nie uskarżać. Nie jest to jednak niestety standardem. Objawy mogą powrócić w każdej chwili. Raczej nie można mówić o wyzdrowieniu, gdyż astma jest chorobą nieuleczalną. Może jednak dojść do zmniejszenia się jej uciążliwych objawów.

Przebieg choroby zależy od tego, z jakim typem schorzenia mamy do czynienia. Na podstawie do niedawna stosowanej klasyfikacji wyróżniano postać:

• łagodną, a nawet epizodyczną, kiedy to ataki kaszlu, duszności czy świszczącego oddechu pojawiają się sporadycznie i mają dość spokojny przebieg, a następnie ustępują samoistnie lub po podaniu małej dawki leku wziewnego;
• przewlekłą lekką bądź umiarkowaną, gdy objawy narastają w ciągu wielu godzin, dni lub tygodni, czego najczęstszą przyczyną bywa infekcja, która burzy równowagę utrzymaną przez stosowane dotychczasowo leki;
• przewlekłą ciężką, gdy objawy narastają błyskawicznie, napady choroby są częste i długotrwałe i zmniejszają się dopiero po podaniu dużych dawek leków.

Ciężkie stany astmy często wymagają powtarzających się pobytów w szpitalu i intensywnego leczenia. W takich przypadkach zmiany, do których doszło w oskrzelach, są bardzo poważne i nieodwracalne. Skutkuje to stałym ograniczeniem przepływu powietrza przez oskrzela i niedotlenieniem całego organizmu.

Jednak w ostatnich latach wprowadzono nową klasyfikację, opartą na stopniu kontroli choroby. Nowy podział ma ułatwić wybór właściwego leczenia. Obecnie stopień choroby ocenia się na podstawie określonych kryteriów.

Stosując powyższe kryteria, wyróżniamy:

• astmę kontrolowaną, 

• astmę częściowo kontrolowaną, 

• astmę niekontrolowaną.

Zadaniem lekarza jest dostosowywanie leczenia do aktualnego stopnia kontroli astmy u chorego.

Bibliografia

Boznański A. (red.), Choroby alergiczne wieku rozwojowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2769-1
Bręborowicz A., Emeryk A., Lis G., Astma i choroby obturacyjne oskrzeli u dzieci, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-155-6
Droszcz W. (red.), Choroby płuc. Diagnostyka i terapia, Urban & Partner, Wrocław 1999,  ISBN 83-85842-04-7
Droszcz W. Astma, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-8-32-004009-8